Nguyên Lý Từ Trường Trong Máy Tách Từ Công Nghiệp

Tại mỏ sắt Kip Tuốc (Lào Cai), một nghiên cứu đã chứng minh điều đáng kinh ngạc: quặng đuôi chỉ còn 14,28% Fe có thể được tái thu hồi thành tinh quặng 59,49% Fe với hiệu suất 57,57% - chỉ bằng cách tối ưu các tham số vận hành và hiểu đúng nguyên lý từ trường. Con số này cho thấy một sự thật quan trọng: hiệu quả của máy tách từ không nằm ở việc nam châm "mạnh hay yếu" theo cách hiểu thông thường.

Nhiều nhà máy tại Việt Nam - từ xay xát gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long đến chế biến cà phê Tây Nguyên - vẫn đang mắc sai lầm khi chọn thiết bị theo "gauss danh nghĩa" trên catalogue mà bỏ qua gradient từ trường và vùng tác dụng. Kết quả là "lắp rồi vẫn lẫn mạt sắt", hoặc phải vệ sinh quá thường xuyên làm mất thời gian sản xuất.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất khoa học của từ trường trong máy tách từ, từ đó đưa ra quyết định chính xác khi chọn mua, thiết kế và vận hành hệ thống tách kim loại cho nhà máy.

Tóm tắt nhanh: Bài viết này giúp bạn hiểu nguyên lý từ trường trong máy tách từ công nghiệp một cách toàn diện.

Mật độ từ thông (B) và gradient (∇B) là hai yếu tố quyết định hiệu suất tách, không chỉ riêng Gauss

Các loại máy tách từ phổ biến: trống từ, lưới nam châm, nam châm tấm, bẫy từ đường ống

Tiêu chuẩn HACCP/BRCGS yêu cầu tài liệu hóa loại/vị trí/độ mạnh nam châm

Sản phẩm phù hợp: Lưới nam châm lọc sắt hoặc Máy tuyển từ băng tải

Bối Cảnh Thị Trường Việt Nam: Tại Sao Cần Hiểu Nguyên Lý Từ Trường?

Hệ thống tách từ trong nhà máy chế biến thực phẩm xuất khẩu

Các dây chuyền sản xuất tại Việt Nam đang chạy nhanh hơn, tự động hóa cao hơn và chịu sự giám sát gắt gao hơn từ các đối tác quốc tế. Đặc biệt với ngành thủy sản, cà phê, gia vị xuất khẩu, yêu cầu kiểm soát dị vật kim loại không còn đơn giản là "có lắp nam châm" mà phải có hồ sơ đầy đủ: loại thiết bị, vị trí lắp đặt, cường độ từ trường, quy trình vệ sinh và lịch kiểm tra định kỳ.

Tiêu chuẩn BRCGS (British Retail Consortium Global Standards) - một trong những tiêu chuẩn được công nhận bởi GFSI - yêu cầu doanh nghiệp phải tài liệu hóa type, location, strength của nam châm, có thủ tục kiểm tra, vệ sinh, đo độ mạnh và lưu hồ sơ. Điều này đồng nghĩa với việc kỹ sư nhà máy phải hiểu nguyên lý hoạt động để giải thích được với auditor tại sao chọn thiết bị này, đặt ở vị trí này, và làm sao chứng minh nó "đủ mạnh".

Ngộ nhận phổ biến nhất tại thị trường Việt Nam là "gauss càng cao càng tốt". Trên thực tế, với hạt mịn và vật liệu chảy nhanh, gradient từ trường (∇B) và độ phủ vùng dòng mới là yếu tố quyết định khả năng kéo hạt kim loại ra khỏi dòng vật liệu. Một thanh nam châm 12.000 Gauss đặt sai vị trí có thể kém hiệu quả hơn thanh 8.000 Gauss được thiết kế đúng.

Ngộ nhận thứ hai là chỉ cần lắp một vị trí. Tuy nhiên, logic HACCP/FSMA nhấn mạnh "điểm kiểm soát tới hạn" phải dựa trên phân tích mối nguy, tức vị trí lắp phải bám theo nguồn phát sinh kim loại như dao cắt, máy nghiền, bơm, vít tải, gàu tải - chứ không phải tùy tiện đặt ở đâu thuận tiện.

Lý Thuyết Trường Từ Cơ Bản: Những Đại Lượng Kỹ Sư Cần Biết

Đường sức từ tập trung mạnh nhất ở vùng cực và khe hở giữa các cực

Trong kỹ thuật tách từ, thay vì nói chung chung "nam châm mạnh", chúng ta cần sử dụng các đại lượng đo được để đánh giá chính xác.

Mật độ từ thông (B - Magnetic Flux Density) là đại lượng đo "độ dày" của đường sức từ tại một điểm, với đơn vị Tesla (T) hoặc Gauss (G). Mối quan hệ quy đổi là 1 Tesla = 10.000 Gauss. Khi B càng lớn, lực hút lên hạt kim loại có tiềm năng tăng, nhưng mối quan hệ này không tuyến tính vì còn phụ thuộc vào gradient.

Gradient từ trường (∇B) mô tả mức "dốc" thay đổi của B theo không gian. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng để kéo hạt kim loại ra khỏi dòng chảy, đặc biệt với hạt nhỏ. Hãy tưởng tượng gradient như độ dốc của một con dốc: dốc càng đứng (gradient cao), vật càng dễ lăn xuống (hạt kim loại càng dễ bị kéo về phía nam châm). Trong thực tế, thiết kế cực từ, khoảng cách thanh từ và hình học ống/plate tạo ra ∇B rất khác nhau dù cùng "gauss danh nghĩa" trên catalogue.

Độ cảm từ (Magnetic Susceptibility) là đặc tính của vật liệu quyết định mức độ bị hút bởi từ trường. Các vật liệu khác nhau có độ cảm từ khác nhau. Ví dụ, magnetite có độ cảm từ khoảng 625×10⁻⁶ đến 1156×10⁻⁶ m³/kg - cao hơn rất nhiều so với các khoáng yếu từ. Điều này giải thích vì sao máy tuyển từ cường độ thấp (LIMS) rất hiệu quả với quặng giàu magnetite, nhưng kém hiệu quả với quặng oxy hóa hoặc hematite.

Lực từ tác dụng lên hạt tăng khi B cao hơn, ∇B lớn hơn, hạt có độ cảm từ cao hơn, và thể tích hạt lớn hơn. Tuy nhiên, lực này đồng thời bị chống lại bởi lực kéo của dòng chảy, va đập, rung và ma sát. Chính vì vậy, một máy tách từ trong nhà máy thực phẩm có thể không cần "B cực đại" nhưng phải có ∇B tốt và bố trí sao cho hạt đi sát bề mặt từ trong thời gian đủ lâu.

Tham khảo thêm về các loại nam châm công nghiệp để hiểu sâu hơn về vật liệu từ.

Các Loại Trường Từ Trong Máy Tách Từ

Các thiết kế máy tách từ khác nhau tạo ra pattern từ trường khác nhau

Trong công nghiệp, máy tách từ thường tạo trường bằng hai cách chính: nam châm vĩnh cửu và điện từ. Mỗi loại có ưu nhược điểm riêng phù hợp với từng ứng dụng.

Nam châm vĩnh cửu (Permanent Magnets) là lựa chọn phổ biến nhất trong ngành thực phẩm và sản xuất. Hai loại vật liệu thường dùng là NdFeB (Neodymium-Iron-Boron) và Ferrite. NdFeB cho mật độ từ thông cao và thiết kế gọn, rất phù hợp cho lưới nam châm (grate magnet), nam châm tấm (plate magnet), thanh từ và bẫy từ đường ống. Ferrite yếu hơn nhưng chịu nhiệt tốt hơn và chi phí thấp, đôi khi phù hợp với môi trường nhiệt độ cao hoặc khi yêu cầu kinh tế.

Điện từ (Electromagnets) cho phép bật/tắt và điều chỉnh cường độ từ trường, rất phù hợp cho nam châm treo băng tải (overband), trống từ hoặc khi cần lực hút mạnh ở khoảng cách lớn. Tuy nhiên, điện từ cần nguồn điện liên tục, sinh nhiệt và đòi hỏi quản lý an toàn, bảo trì phức tạp hơn.

Về mẫu hình trường từ (field pattern), có ba dạng chính ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tách:

Pattern hướng tâm (Radial) thường gặp ở trống từ và puly từ, với trường từ tập trung quanh chu vi. Pattern theo trục (Axial) phổ biến trong thanh từ và ống từ, tạo vùng hút dọc theo chiều dài thanh. Pattern tăng cường gradient (Gradient-enhanced) sử dụng thiết kế cực từ xen kẽ, đa cực hoặc thêm cấu trúc dẫn từ để tăng ∇B tại bề mặt làm việc - đặc biệt quan trọng với hạt nhỏ và vật liệu chảy nhanh.

Trong tuyển khoáng, phân loại còn theo cường độ: LIMS (Low Intensity Magnetic Separator) cho quặng giàu magnetite, và các thiết bị cường độ cao/gradient cao (WHIMS, HGMS) như Slon vertical ring pulsating high gradient để xử lý khoáng yếu từ.

Tham Số Quyết Định Hiệu Suất Tách

Hiệu suất tách phụ thuộc vào nhiều tham số vận hành đồng thời

Hiệu suất máy tách từ thường "rớt" không phải vì thiết bị kém, mà vì không đồng thời tối ưu các tham số dưới đây.

Cường độ trường (Gauss/Tesla) tại vùng làm việc cần được đo đúng vị trí bề mặt tiếp xúc dòng vật liệu, không chỉ đọc số trên catalogue. Một thiết bị ghi 12.000 Gauss nhưng đo tại bề mặt làm việc chỉ còn 8.000 Gauss là chuyện bình thường do ảnh hưởng của khe hở và lớp vỏ bọc.

Gradient ∇B đặc biệt quan trọng với mạt mịn, mạt inox nhiễm từ yếu và bụi sắt. Hai thanh nam châm cùng 10.000 Gauss nhưng thiết kế cực khác nhau có thể cho gradient chênh lệch đáng kể.

Kích thước hạt ảnh hưởng trực tiếp đến lực từ tuyệt đối vì lực này tỷ lệ với thể tích hạt. Hạt càng nhỏ, lực từ càng nhỏ, do đó cần ∇B cao hơn và tốc độ dòng chậm hơn.

Lưu lượng/tốc độ dòng (Flow Rate) là yếu tố hay bị bỏ qua. Dòng càng nhanh, lực kéo và lực quán tính càng lớn, khiến hạt kim loại "trôi qua" trước khi bị hút. Một thùng lọc sắt được thiết kế để giảm tốc độ dòng qua vùng từ chính là vì lý do này.

Khe hở không khí (Air Gap) là tham số nhạy cảm nhất. Chỉ cần tăng khoảng cách từ bề mặt nam châm đến dòng vật liệu vài mm có thể làm B tại vị trí hạt giảm mạnh. Vì vậy, lắp đặt sai như đặt xa chute, ống quá lớn hoặc vật liệu đi lệch thường làm thiết bị "vô dụng" dù gauss danh nghĩa cao.

Tính chất vật liệu như độ nhớt (với dịch sệt), độ ẩm, nhiệt độ, độ mài mòn và tính cầu vón (bridging) đều ảnh hưởng đến quỹ đạo hạt và khả năng tiếp cận vùng từ.

Một ví dụ điển hình về tầm quan trọng của kiểm soát tham số: trong nghiên cứu tại Kip Tuốc, nhóm nghiên cứu đã công bố điều kiện tối ưu cụ thể ở từng công đoạn - sàng trống 35 rpm, tỉ lệ lỏng/rắn 5, rửa áp 2 atm; xoắn với nồng độ rắn 25% và lưu lượng 3 m³/h - và đạt tinh quặng 59,49% Fe. Tư duy "đo, tối ưu tham số, chốt điều kiện vận hành" này áp dụng hoàn toàn tương tự cho máy tách từ trong thực phẩm.

Các Thiết Kế Máy Tách Từ Phổ Biến

Lưới nam châm (Grate Magnet) là thiết kế phổ biến nhất cho vật liệu dạng bột/hạt

Tùy theo dạng vật liệu cần xử lý - bột, hạt, chất lỏng, bùn hay trên băng tải - có các cấu hình máy tách từ phù hợp khác nhau.

Trống từ (Drum Separator) phù hợp cho vật liệu rời hoặc dạng bùn. Trường từ hướng tâm quanh trống giúp kéo hạt từ tính ra khỏi dòng và xả ra vùng riêng. Trong tuyển sắt tại Việt Nam, trống từ cường độ thấp (drum LIMS) là thiết bị rất phổ biến trong dây chuyền nghiền-phân cấp-tách từ.

Lưới nam châm (Grate/Grid Magnet) là lựa chọn hàng đầu cho bột và hạt như cám, bột mì, bột cá, gia vị. Ưu điểm nổi bật là tạo ∇B mạnh ở bề mặt thanh và "cắt" dòng vật liệu thành nhiều luồng nhỏ, tăng xác suất tiếp xúc giữa hạt kim loại với bề mặt từ. Xem chi tiết lưới nam châm lọc sắt vệ sinh nhanh để hiểu thêm về thiết kế này.

Nam châm tấm (Plate Magnet) thường đặt ở chute, miệng xả silo hoặc máng trượt, phù hợp để "quét" dị vật sắt cỡ vừa và lớn. Thiết kế nam châm lọc sắt phẳng là ví dụ điển hình cho ứng dụng này.

Bẫy từ đường ống (Liquid Line Separator) dành cho dịch lỏng như nước mắm, sốt, syrup, bột pha nước hoặc slurry. Thanh từ đặt trong thân ống, cần chú ý đến tổn thất áp suất và khả năng vệ sinh CIP/SIP. Bộ lọc nam châm chất lỏng được thiết kế đặc biệt cho ứng dụng này.

Nam châm treo băng tải (Overband) phổ biến trong ngành khai khoáng, xi măng và tái chế. Thiết bị hút sắt ra khỏi băng tải, có loại tự làm sạch để giảm thời gian dừng máy.

Yếu Tố Làm Suy Giảm Lực Từ

Bảo trì định kỳ và theo dõi suy giảm từ tính là yêu cầu bắt buộc

Đây là phần nhiều nhà máy Việt Nam gặp khó khăn khi vận hành lâu dài.

Nhiệt độ và suy giảm từ tính là vấn đề hàng đầu với nam châm NdFeB. Vật liệu này nhạy cảm với nhiệt; nếu đặt gần nguồn nhiệt như hơi nóng, khu vực sấy hoặc đầu đùn mà không chọn cấp nhiệt phù hợp, từ tính có thể suy giảm theo thời gian. Khi chọn thiết bị, luôn hỏi nhà cung cấp về "nhiệt độ làm việc liên tục tối đa" và cơ chế bảo vệ.

Khe hở không khí (Air Gap) là yếu tố thường bị xem nhẹ. Tăng khoảng cách từ bề mặt nam châm đến dòng vật liệu làm B tại vị trí hạt giảm đáng kể. Lắp đặt sai - đặt xa chute, ống quá lớn, vật liệu đi lệch - thường làm thiết bị mất hiệu quả dù gauss danh nghĩa cao.

Bố trí cực từ (Pole Arrangement) ảnh hưởng lớn đến ∇B. Cùng vật liệu nam châm nhưng thiết kế cực khác nhau cho gradient rất khác nhau. Lưới thanh từ đa hàng, so le thường tăng xác suất bắt hạt mịn so với một hàng thẳng.

Cấp nam châm (N35-N52) cao hơn thường cho B cao hơn, nhưng không thay thế được thiết kế đúng và kiểm soát khe hở. Một nam châm N52 đặt sai vẫn kém hiệu quả hơn N35 đặt đúng.

Bám bẩn/che chắn (Shielding) xảy ra khi kim loại bị hút tích tụ thành "lớp áo giáp" che trường từ. Điều này làm giảm hiệu quả và tăng nguy cơ dị vật "rụng lại" khi có rung hoặc va đập. Vì vậy, lịch vệ sinh và theo dõi mức bão hòa là bắt buộc trong mọi quy trình vận hành.

Ứng Dụng Theo Ngành Tại Việt Nam

Hệ thống tách từ trong nhà máy xay xát gạo Đồng bằng sông Cửu Long

Trong chế biến thực phẩm - gạo, cà phê, thủy sản, thức ăn chăn nuôi - nam châm là một phần quan trọng của kiểm soát dị vật kim loại theo hướng HACCP/BRCGS. Thiết bị cần được đặt tại các điểm có rủi ro cao: đầu vào nguyên liệu, sau nghiền, trước đóng gói.

Một case study từ ngành xay xát gạo (Mỹ) cho thấy việc sử dụng "intelligent magnets" giúp giảm thời gian dừng máy vệ sinh nam châm từ mỗi ngày xuống mỗi 3 ngày - giảm 1/3 tần suất dừng - và ước tính tiết kiệm hơn 1,5 triệu USD/năm do giảm thời gian mất sản lượng. Bài học này rất phù hợp cho các nhà máy gạo và cám tại Đồng bằng sông Cửu Long: nếu không có cơ chế nhận biết mức bão hòa, doanh nghiệp thường hoặc "vệ sinh theo lịch cứng" (dừng quá nhiều) hoặc "để quá lâu" (giảm hiệu quả và tăng rủi ro).

Trong tuyển khoáng và vật liệu xây dựng tại Việt Nam, tách từ là phương pháp chủ đạo. Tuy nhiên, hiệu suất nhiều nhà máy không cao và quặng đuôi vẫn còn Fe đáng kể. Case Kip Tuốc đã chứng minh quặng đuôi trung bình 14,28% Fe với khối lượng ước 500.000 tấn có thể được tái xử lý để đạt tinh quặng 59,49% Fe và thu hồi 57,57% Fe - đây là minh chứng mạnh mẽ về việc tối ưu trường từ, lưu lượng và cấu hình có thể chuyển hóa thành giá trị thực và giảm rủi ro môi trường.

Trong tái chế, máy tách từ thường kết hợp với nhiều công nghệ khác như dòng xoáy (eddy current), cảm biến quang học. Tách từ thường là bước "thô nhưng rẻ", đặt sớm trong quy trình để giảm tải cho các công đoạn đắt hơn sau đó.

Tiêu Chuẩn và Quy Định Cần Tuân Thủ

Với các nhà máy xuất khẩu hoặc cung cấp cho đối tác quốc tế, việc hiểu và tuân thủ các tiêu chuẩn sau là bắt buộc.

HACCP/FSMA (FDA) yêu cầu tiếp cận "phân tích mối nguy và kiểm soát phòng ngừa", trong đó mảnh kim loại là mối nguy vật lý. Giới hạn tới hạn phải dựa trên khả năng thiết bị và mục tiêu kiểm soát, không dựa vào một "ngưỡng mm" chung cho mọi sản phẩm.

BRCGS yêu cầu cụ thể với nam châm gồm: tài liệu hóa type, location, strength; có thủ tục kiểm tra, cleaning, strength testing, integrity checks; và lưu hồ sơ đầy đủ.

EU/khách hàng xuất khẩu thường kiểm theo GFSI (BRCGS/IFS/FSSC 22000) và yêu cầu bằng chứng xác minh hệ thống kiểm soát dị vật, bao gồm cả nam châm và máy dò kim loại.

Việt Nam (QCVN/TCVN) tùy ngành (thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, dược) có các yêu cầu khác nhau. Trong thực tế audit, doanh nghiệp vẫn cần SOP, hồ sơ đo gauss/pull test và kế hoạch hiệu chuẩn thiết bị đo để chứng minh kiểm soát tương đương với yêu cầu quốc tế.

Sai Lầm Phổ Biến và Cách Khắc Phục

Qua nhiều năm tư vấn cho các nhà máy tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy bốn sai lầm phổ biến nhất.

Chọn theo "gauss cực đại" mà bỏ qua gradient và vùng phủ dòng là lỗi thường gặp nhất. Cách khắc phục là yêu cầu nhà cung cấp cung cấp bản vẽ vùng trường từ (hoặc ít nhất là cấu hình cực, số hàng thanh) và kiểm tra thực địa bằng gaussmeter tại vị trí vật liệu thực sự đi qua.

Đặt sai vị trí, để vật liệu không đi qua vùng từ xảy ra khi không có thiết kế cơ khí phù hợp. Giải pháp là thiết kế "ép" dòng đi sát bề mặt từ, ví dụ chia dòng bằng grate hoặc dùng deflector trong chute.

Không quản lý bám kim loại (bão hòa) khiến lớp kim loại bám dày che chắn trường từ và giảm hiệu quả. Cần có lịch vệ sinh theo đánh giá rủi ro và theo dõi xu hướng lượng kim loại thu được qua từng ca/ngày.

Không có hồ sơ kiểm tra/đo gần như đồng nghĩa với "không kiểm soát" khi audit BRCGS/HACCP. BRCGS yêu cầu rõ ràng: có quy trình và lưu record.

Đo Kiểm và Xác Minh Tại Nhà Máy

Để quản lý máy tách từ như một CCP (Critical Control Point) hoặc OPRP (Operational Prerequisite Program), cần hai lớp kiểm tra: đo kỹ thuật và kiểm tra vận hành.

Đo kỹ thuật bằng Gaussmeter bao gồm đo B tại các điểm chuẩn trên bề mặt làm việc như đầu thanh từ, giữa thanh, vị trí khe hở lớn nhất. Lập "baseline" khi mới lắp, sau đó theo dõi suy giảm theo tháng hoặc quý.

Kiểm tra lực hút/Pull Test sử dụng test piece chuẩn hoặc phương pháp lực kéo để đánh giá tính thực dụng, đặc biệt quan trọng khi vật liệu và điều kiện dòng phức tạp.

Tần suất xác minh phụ thuộc vào mức rủi ro và yêu cầu khách hàng. BRCGS yêu cầu có thủ tục kiểm tra, làm sạch, strength testing và lưu hồ sơ.

Hiệu chuẩn thiết bị đo là yêu cầu bắt buộc. Gaussmeter phải được hiệu chuẩn định kỳ; nếu không, số đo "đẹp" cũng không có giá trị với auditor.

Tổng Kết

Hiểu đúng nguyên lý từ trường trong máy tách từ công nghiệp không chỉ là kiến thức lý thuyết mà là nền tảng để đưa ra quyết định đúng đắn khi chọn mua, thiết kế và vận hành thiết bị. Mật độ từ thông (B) và gradient (∇B) là hai yếu tố then chốt, không chỉ đơn thuần là con số Gauss trên catalogue. Các tham số vận hành như khe hở, lưu lượng và tính chất vật liệu đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tách.

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn HACCP, BRCGS và có hồ sơ kiểm tra đầy đủ không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu audit mà còn đảm bảo an toàn sản phẩm và bảo vệ uy tín doanh nghiệp.

Bước tiếp theo: Liên hệ Nam châm Hoàng Nam để được tư vấn giải pháp tách từ phù hợp nhất cho nhà máy của bạn.

Bạn Cần Tư Vấn Về Máy Tách Từ Công Nghiệp?

Nam châm Hoàng Nam - Chuyên gia nam châm công nghiệp với hơn 15 năm kinh nghiệm cung cấp giải pháp tách từ cho các ngành thực phẩm, khoáng sản và tái chế.

Hotline: 0988 293 211
Email: [email protected]
Tư vấn kỹ thuật miễn phí tại nhà máy

Xem các loại máy tách từ Nhận báo giá ngay

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Nên chọn máy tách từ bao nhiêu Gauss cho ngành gạo, cà phê hoặc thức ăn chăn nuôi?

Không có con số "chuẩn" cho mọi nhà máy. Việc lựa chọn phải dựa trên phân tích rủi ro dị vật, kích thước hạt kim loại cần bắt và tốc độ dòng vật liệu. Quan trọng hơn gauss danh nghĩa là gradient và thiết kế phủ dòng. Với bột mịn, thường cần thiết bị có gradient cao và lưu lượng được kiểm soát.

Nam châm vĩnh cửu có bị yếu đi theo thời gian không?

Có thể suy giảm do nhiệt độ cao, va đập mạnh, ăn mòn hoặc điều kiện vận hành khắc nghiệt. Vì vậy cần chương trình đo định kỳ và đối chiếu với baseline để phát hiện sớm. NdFeB đặc biệt nhạy cảm với nhiệt, cần chọn đúng cấp nhiệt cho môi trường làm việc.

Vì sao đã lắp nam châm nhưng máy dò kim loại vẫn báo dị vật?

Nam châm chỉ bắt hiệu quả vật liệu có từ tính (ferrous) và một phần inox nhiễm từ yếu. Nếu dòng vật liệu không đi sát vùng từ, nam châm bị bão hòa hoặc bám bẩn, dị vật vẫn có thể trôi qua. Ngoài ra, nam châm không bắt được nhôm, đồng hoặc inox không từ tính.

Nên đặt nam châm ở đầu vào hay cuối dây chuyền?

Thường cần nhiều vị trí: đầu vào để bảo vệ thiết bị, sau các công đoạn có nguy cơ phát sinh mạt kim loại (nghiền, cắt, bơm), và trước đóng gói để bảo vệ sản phẩm. Logic này phù hợp với tư duy CCP trong HACCP/FSMA.

Máy tách từ có thay thế được máy dò kim loại (metal detector) không?

Không thể thay thế hoàn toàn. Hai hệ thống bổ trợ cho nhau: nam châm loại bỏ chủ động phần có từ tính, còn metal detector hoặc X-ray phát hiện rộng hơn bao gồm ferrous, non-ferrous và inox tùy cấu hình và sản phẩm.

Bao lâu nên vệ sinh nam châm một lần?

Tần suất phụ thuộc vào mức rủi ro và tốc độ tích tụ kim loại. Tích tụ quá mức làm giảm hiệu quả vì lớp kim loại bám sẽ che chắn trường từ. Cần có lịch vệ sinh kết hợp với theo dõi xu hướng lượng dị vật thu được để điều chỉnh phù hợp.

Làm sao chứng minh với auditor BRCGS rằng nam châm đủ mạnh?

Cần tài liệu hóa loại, vị trí và độ mạnh của nam châm; có SOP vệ sinh, kiểm tra và đo độ mạnh; lưu hồ sơ đầy đủ theo yêu cầu BRCGS. Số liệu đo gauss định kỳ và so sánh với baseline là bằng chứng quan trọng.

Ngành khai khoáng Việt Nam có case study nào về tối ưu tách từ?

Case Kip Tuốc (Lào Cai) cho thấy quặng đuôi 14,28% Fe có thể tái thu hồi thành tinh quặng 59,49% Fe với hiệu suất 57,57% khi kiểm soát hợp lý các tham số và sơ đồ xử lý. Đây là minh chứng về giá trị của việc hiểu và tối ưu nguyên lý từ trường.

Máy tách từ điện từ có lợi gì so với nam châm vĩnh cửu?

Điện từ cho phép điều chỉnh cường độ, bật/tắt linh hoạt và có thể tạo lực hút hiệu quả ở khoảng cách lớn hơn. Tuy nhiên, đổi lại cần nguồn điện liên tục, sinh nhiệt và yêu cầu quản lý bảo trì phức tạp hơn. Lựa chọn phụ thuộc vào bài toán vận hành cụ thể.

Có phải ngưỡng 7mm kim loại là chấp nhận được theo tiêu chuẩn?

Không nên hiểu theo kiểu "dưới 7mm là được phép". Theo cách diễn giải thực hành FSMA/HACCP, giới hạn tới hạn nên dựa trên mục tiêu không để mảnh kim loại đi qua thiết bị kiểm soát và dựa trên khả năng thiết bị của chính nhà máy, không phải một con số cố định.