Nam châm trong ngành dệt may - Phát hiện kim gãy và bảo vệ máy móc

Ngành dệt may Việt Nam là ngành xuất khẩu lớn thứ 2 cả nước với kim ngạch hơn 40 tỷ USD. Các thương hiệu lớn như Nike, Adidas, H&M, Zara đều yêu cầu nghiêm ngặt về Needle Policy - chính sách kiểm soát kim gãy. Máy dò kim loại và nam châm là thiết bị bắt buộc để đạt các tiêu chuẩn xuất khẩu.

Tổng quan ngành dệt may Việt Nam

Quy mô thị trường 2025

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) và Bộ Công Thương:

Chỉ số	Giá trị hiện tại	Ghi chú
Kim ngạch xuất khẩu	44 tỷ USD	Top 3 thế giới
Số doanh nghiệp	7,000+	Cả nước
Lao động	2.5 triệu	25% lao động CN
Thị trường chính	Mỹ, EU, Nhật, Hàn	80% XK
Sản phẩm chính	Áo jacket, quần, áo sơ mi	Đa dạng

Theo VITAS: Việt Nam là công xưởng may mặc của thế giới, với hầu hết các thương hiệu lớn đều có nhà máy hoặc đối tác tại đây.

Thách thức về chất lượng

Vấn đề	Hậu quả	Tần suất
Kim gãy trong sản phẩm	Thu hồi toàn bộ lô	Nghiêm trọng
Mảnh kim loại từ máy	Khiếu nại khách hàng	Thường xuyên
Không đạt Needle Policy	Mất đơn hàng	Nghiêm trọng

Needle Policy là gì?

Định nghĩa

Needle Policy (Chính sách kiểm soát kim) là hệ thống quản lý và kiểm soát kim may trong nhà máy dệt may, nhằm:

Ngăn chặn kim gãy lọt vào sản phẩm
Bảo vệ an toàn người tiêu dùng
Đáp ứng yêu cầu của thương hiệu lớn

Yêu cầu từ các thương hiệu

Thương hiệu	Yêu cầu Needle Policy
Nike	100% sản phẩm qua máy dò kim
Adidas	Máy dò độ nhạy 1.2mm Fe
H&M	Log kiểm tra mỗi 2 giờ
Zara (Inditex)	Hệ thống quản lý kim đầy đủ
Uniqlo	Kiểm tra 2 lần/sản phẩm
Decathlon	Needle Policy + audit định kỳ

Các yếu tố của Needle Policy

Quản lý kim: Cấp phát, thu hồi, ghi nhận
Xử lý kim gãy: Quy trình tìm kiếm, báo cáo
Máy dò kim loại: Kiểm tra 100% sản phẩm
Đào tạo: Nhân viên hiểu quy trình
Audit: Kiểm tra định kỳ

Nguồn gốc kim loại trong sản phẩm dệt may

Các nguồn tạp chất kim loại

Nguồn	Loại kim loại	Nguy cơ
Kim may gãy	Thép	Cao nhất
Kim ghim (pin)	Thép	Cao
Kéo, dao cắt	Thép, inox	Trung bình
Nút, khóa kéo	Đồng, kẽm	Thấp (cố ý)
Đinh, vít từ máy	Thép	Trung bình
Mảnh kim loại từ nguyên liệu	Đa dạng	Thấp

Thống kê kim gãy

Theo khảo sát tại các nhà máy may:

Quy mô nhà máy	Kim sử dụng/tháng	Kim gãy/tháng	Tỷ lệ
Nhỏ (< 500 CN)	5,000	50-100	1-2%
Trung (500-2000 CN)	20,000	200-400	1-2%
Lớn (> 2000 CN)	50,000+	500-1000	1-2%

Rủi ro: Mỗi kim gãy nếu không được phát hiện có thể gây sự cố nghiêm trọng cho người tiêu dùng.

Các loại thiết bị phát hiện kim loại

1. Máy dò kim loại dạng bàn (Table-top Detector)

Phổ biến nhất trong ngành may:

Thông số	Giá trị
Kích thước cửa dò	500x100mm - 800x150mm
Độ nhạy Fe	0.8 - 1.5mm
Độ nhạy Non-Fe	1.0 - 2.0mm
Tốc độ	30-60 sản phẩm/phút
Cơ chế cảnh báo	Đèn, còi, dừng băng
Giá	30-80 triệu VNĐ

2. Máy dò kim loại cầm tay (Handheld Detector)

Kiểm tra bổ sung và xác định vị trí:

Thông số	Giá trị
Độ nhạy	1.0 - 2.0mm Fe
Nguồn điện	Pin 9V
Ứng dụng	Xác định vị trí kim
Giá	500k - 3 triệu VNĐ

3. Nam châm dạng thanh (Magnetic Bar)

Nam châm thanh sử dụng thủ công:

Thông số	Giá trị
Cường độ từ	10,000 - 14,000 Gauss
Kích thước	Φ25 x 200-400mm
Vật liệu	Inox 304/316
Ứng dụng	Quét thủ công sản phẩm
Giá	1-3 triệu VNĐ/thanh

4. Băng tải nam châm (Magnetic Conveyor)

Cho nguyên liệu dệt:

Thông số	Giá trị
Chiều rộng	500-1000mm
Loại nam châm	NdFeB plate
Ứng dụng	Vải cuộn, nguyên liệu
Giá	20-50 triệu VNĐ

Thiết kế hệ thống kiểm soát kim loại

Sơ đồ quy trình điển hình

NGUYÊN LIỆU (Vải, phụ liệu)
              ↓
[Điểm 1: Kiểm tra nguyên liệu đầu vào]
              ↓
         Cắt vải
              ↓
[Điểm 2: Kiểm tra sau cắt - Tùy chọn]
              ↓
         May - Lắp ráp
              ↓
    Hoàn thiện - Là ủi
              ↓
[Điểm 3: Máy dò kim loại 100% - BẮT BUỘC]
              ↓
    Gấp - Đóng gói
              ↓
[Điểm 4: Kiểm tra ngẫu nhiên - Tùy chọn]
              ↓
         Xuất kho

Vị trí lắp đặt quan trọng

Vị trí	Loại thiết bị	Mức độ bắt buộc
Sau hoàn thiện	Máy dò bàn	⭐⭐⭐ Bắt buộc
Tại chuyền may	Cầm tay	⭐⭐ Khuyến nghị
Nguyên liệu vào	Máy dò/nam châm	⭐ Tùy chọn
Trước đóng thùng	Máy dò	⭐ Tùy chọn

Quy trình Needle Policy chuẩn

1. Quản lý kim may

Bước	Hoạt động	Ghi nhận
Cấp phát	Ghi số lượng, loại kim	Sổ cấp phát
Thay kim	Đổi kim cũ lấy kim mới	Đối chiếu 1:1
Thu hồi	Cuối ca thu toàn bộ	Kiểm đếm
Kim gãy	Báo cáo ngay, tìm đủ mảnh	Báo cáo sự cố

2. Xử lý khi kim gãy

KIM GÃY
    ↓
Dừng máy ngay lập tức
    ↓
Tìm tất cả mảnh kim (phải đủ 100%)
    ↓
[Tìm đủ?]
   ↓ Có              ↓ Không
Ghi nhận,        Cách ly sản phẩm
tiếp tục              ↓
              Kiểm tra bằng máy dò
              hoặc nam châm
                      ↓
              [Tìm thấy?]
              ↓ Có        ↓ Không
           Ghi nhận    Kiểm tra mở rộng
           tiếp tục    (nhiều sản phẩm)

3. Kiểm tra máy dò kim loại

Tần suất	Hoạt động	Test piece
Đầu ca	Test với mẫu chuẩn	Fe 1.2mm
Mỗi 2 giờ	Test lại	Fe 1.2mm
Cuối ca	Test và ghi log	Fe 1.2mm
Hàng tuần	Hiệu chuẩn	Bộ test đầy đủ

Tiêu chuẩn kỹ thuật máy dò kim

Độ nhạy theo yêu cầu thương hiệu

Thương hiệu	Độ nhạy Fe	Độ nhạy Non-Fe
Nike	≤ 1.2mm	≤ 1.5mm
Adidas	≤ 1.2mm	≤ 1.5mm
H&M	≤ 1.5mm	≤ 2.0mm
Uniqlo	≤ 1.0mm	≤ 1.2mm
Zara	≤ 1.2mm	≤ 1.5mm
Decathlon	≤ 1.5mm	≤ 2.0mm

Các loại máy dò phổ biến

Thương hiệu	Xuất xứ	Độ nhạy	Giá tham khảo
Hashima	Nhật	0.8-1.0mm	50-80 triệu
Oshima	Đài Loan	1.0-1.2mm	35-50 triệu
Sanko	Nhật	0.8-1.0mm	60-100 triệu
Cassel	Đức	0.8-1.0mm	80-150 triệu
TQ (OEM)	Trung Quốc	1.2-1.5mm	15-30 triệu

Ứng dụng nam châm trong dệt may

1. Nam châm kiểm tra thủ công

Khi nào dùng:

Xác định vị trí kim sau khi máy dò phát hiện
Kiểm tra bổ sung cho sản phẩm đặc biệt
Backup khi máy dò hỏng

Cách sử dụng:

Quét thanh nam châm trên bề mặt sản phẩm
Di chuyển chậm, đều
Chú ý các vị trí may, đường chỉ

2. Nam châm tại vị trí làm việc

Ứng dụng:

Gắn trên bàn may để hút kim rơi
Khay đựng kim có nam châm
Đế nam châm cho kéo, dụng cụ

Lợi ích:

Giảm kim rơi vãi
Dễ tìm kim gãy
Gọn gàng, an toàn

3. Băng tải từ cho nguyên liệu

Ứng dụng:

Kiểm tra vải cuộn trước cắt
Loại bỏ mảnh kim loại từ nguyên liệu

Case Study: Nhà máy may XYZ Garment

Thông tin dự án

Thông số	Chi tiết
Quy mô	3,000 công nhân
Khách hàng	Nike, Adidas, Puma
Sản phẩm	Áo jacket, quần thể thao
Vấn đề	3 sự cố kim gãy/năm, suýt mất khách

Hệ thống cũ

5 máy dò cũ, độ nhạy 1.5mm
Không có quy trình Needle Policy rõ ràng
Không ghi nhận đầy đủ

Giải pháp triển khai

Thay 10 máy dò mới: Hashima HN-870, độ nhạy 1.0mm
Thiết lập Needle Policy: Quy trình đầy đủ, đào tạo
Nam châm hỗ trợ: 100 thanh nam châm cầm tay
Phần mềm quản lý: Ghi nhận điện tử, báo cáo tự động

Tổng đầu tư: 800 triệu VNĐ

Kết quả đạt được

Chỉ số	Trước	Sau	Cải thiện
Sự cố kim gãy lọt	3/năm	0	100%
Thời gian kiểm tra	5 phút/SP	2 phút/SP	-60%
Audit pass rate	70%	98%	+40%
Đơn hàng mới	Ổn định	+20%	Tăng

Chi phí đầu tư và lợi ích

Chi phí thiết bị

Thiết bị	Số lượng	Đơn giá	Thành tiền
Máy dò bàn	5-10	40-60 triệu	200-600 triệu
Máy dò cầm tay	20-50	1-2 triệu	20-100 triệu
Nam châm thanh	50-100	1.5 triệu	75-150 triệu
Test piece	5 bộ	2 triệu	10 triệu
Đào tạo, setup	1	20-50 triệu	20-50 triệu
Tổng			325-910 triệu

Chi phí khi xảy ra sự cố

Sự cố	Chi phí
Thu hồi 1 lô hàng	500 triệu - 2 tỷ
Mất khách hàng lớn	Hàng chục tỷ/năm
Kiện tụng (nếu gây thương tích)	1-10 tỷ+
Mất chứng nhận	Mất đơn hàng XK

ROI

Đầu tư: 500-900 triệu
Rủi ro tránh được: Hàng tỷ đồng
Thời gian hoàn vốn: < 1 năm (tính theo rủi ro tránh được)

Bảo trì và hiệu chuẩn

Lịch bảo trì máy dò

Tần suất	Hoạt động	Người thực hiện
Mỗi ca	Test với test piece	Vận hành
Hàng ngày	Vệ sinh băng tải, sensor	Vận hành
Hàng tuần	Kiểm tra toàn diện	Kỹ thuật
Hàng tháng	Hiệu chuẩn	QA
Hàng năm	Kiểm định, bảo trì lớn	Nhà cung cấp

Test piece chuẩn

Loại	Kích thước	Tần suất test
Fe (sắt)	1.0mm, 1.2mm	Mỗi 2 giờ
Non-Fe (đồng)	1.5mm, 2.0mm	Mỗi 2 giờ
SUS (inox)	2.0mm, 2.5mm	Hàng ngày

Xu hướng công nghệ

Công nghệ	Mô tả	Lợi ích
AI detection	Học máy nhận dạng	Giảm false alarm
IoT monitoring	Kết nối cloud	Giám sát tập trung
Multi-frequency	Đa tần số	Phát hiện inox tốt hơn
RFID kim	Chip theo dõi kim	Quản lý chính xác
X-ray inline	Kiểm tra liên tục	Phát hiện mọi vật liệu

Kết luận

Hệ thống kiểm soát kim loại là yêu cầu bắt buộc cho mọi nhà máy may xuất khẩu. Với máy dò kim loại và nam châm đúng tiêu chuẩn, doanh nghiệp có thể:

Đạt Needle Policy của các thương hiệu lớn
Bảo vệ an toàn người tiêu dùng
Duy trì và mở rộng đơn hàng xuất khẩu
Tránh rủi ro thu hồi và kiện tụng

Nguồn tham khảo

VITAS - Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Báo cáo 2025
Nike Inc. - Supplier Quality Manual
Adidas Group - Fair Factories Clearinghouse Standards
H&M Group - Sustainability Commitment
ISO 22000 - Food Safety Management (áp dụng cho dệt may)